De aanleg van riolering leverde de grootste gezondheidswinst ooit op, blijkt uit onderzoek. Nu ligt er een nieuwe opgave: bouwen aan sociale verbinding en ontmoeting — de aanleg van de sociale riolering.

Hoe zorg je dat de woon- en leefomgeving bijdraagt aan de gezondheid van bewoners? Dit congres vertaalt Positieve Gezondheid naar de praktijk van wonen en leven, met inspirerende keynotes, een prikkelend panelgesprek en workshops vanuit de zes dimensies van Positieve Gezondheid. Je ontdekt hoe gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en stedenbouwkundigen samen bouwen aan een gezonde, verbonden leefomgeving.

Je gaat naar huis met inspiratie en concrete handvatten, direct toepasbaar in de praktijk.

Meld je aan en help bouwen aan de sociale riolering van morgen.

Inschrijven

Voor wie?

Dit congres is er voor iedereen die werkt met of interesse heeft in Positieve Gezondheid in de woon- en leefomgeving. Denk aan professionals van gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, projectontwikkelaars, landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen. Maar ook partners uit andere domeinen waar Positieve Gezondheid een rol speelt, en iedereen die geïnteresseerd is in het gedachtengoed, is van harte welkom.

Of je nu al jarenlang vertrouwd bent met Positieve Gezondheid en dit actief toepast in jouw werk, of juist nog maar net kennismaakt: juist door verschillende ervaringen en disciplines samen te brengen, versterken we elkaar en bouwen we samen aan een gezonde, verbonden leefomgeving.

Praktische informatie

Wanneer: 1 december 2026

Tijd: 09.00 – 18.00 uur

Locatie: Provinciehuis Zuid-Holland, Den Haag

Prijs: € 399,00 (vrij van btw)
Tarief samenwerkingspartners en erkende trainers: € 349,00 (vrij van btw)
Annuleringsvoorwaarden staan vermeld in onze algemene voorwaarden.

Deze dag is mede mogelijk gemaakt door provincie Zuid-Holland.

Programma

09:00
Inloop en ontvangst met koffie en thee
10:00
Opening en welkom

Irene Voskamp, dagvoorzitter en Miriam de Kleijn, directeur iPH

10:30
Wonen in de Tuunwal: een groene, circulaire woonzorglocatie en ontmoetingsplek voor de buurt en ouderen. Door Jolanda Buwalda (voorzitter bestuur Omring).

Sinds mei 2026 is De Tuunwal het nieuwe thuis voor Texelaars die intensieve zorg nodig hebben, onder wie mensen met lichamelijke aandoeningen, mensen met dementie die in een woongroep willen wonen, en mensen die tijdelijke zorg of zorg in de laatste levensfase nodig hebben. Op de plek van de voormalige basisschool Stella Maris staat nu een groene, circulaire woonzorglocatie die past bij Texel.

Jolanda Buwalda vertelt hoe Omring dit heeft aangepakt en waarom deze locatie niet alleen een thuis is voor de bewoners, maar ook een belangrijke plek voor de buurt: met gemeenschappelijke ruimtes en ontmoetingsplekken waar Texelaars kunnen werken en elkaar ontmoeten.

11:15
Ontwerpen voor ontmoeting: bouwen aan een gezonde, toekomstbestendige leefomgeving. Door Nanda Sluijsmans (stedenbouwkundige).

De presentatie van Nanda Sluijsmans neemt je mee in de zoektocht naar antwoorden op vragen als: hoe ontwerp je een leefomgeving die meer is dan woningen, gebouwen en infrastructuur? Hoe creëer je een buurt waar mensen zich prettig voelen, elkaar ontmoeten en die veerkrachtig en toekomstbestendig is?

Aan de hand van inspirerende voorbeelden laat zij zien waarom sommige buurten vanzelf uitnodigen tot ontmoeten, spelen en bewegen — en andere niet. Ze gaat in op het belang van een hoge gebruikswaarde, waarbij zowel de inrichting van gebouwen als de kwaliteit van de openbare ruimte een cruciale rol spelen.

Met praktijkvoorbeelden van projecten die aantoonbaar bijdragen aan een gezonde, toekomstbestendige leefomgeving biedt deze presentatie concrete inzichten en handvatten om ook elders buurten te ontwikkelen waar gezondheid voorop staat.

11:50
Beleid maken voor verbinding in aantrekkelijke leefbare buurten en wijken vanuit eigen regie van de bewoners: het overheidsperspectief.

Spreker volgt.

12:10
Panelgesprek

Thomas Steensma, Mieke Reynen en Miriam de Kleijn o.l.v. Irene Voskamp

13:00
Lunch

Gedurende de lunch is er ruim tijd om rond te lopen en mooie initiatieven te ontdekken via een Meet & Greet.

14:00
Keuze uit 12 workshops

Een kort overzicht van de workshops. Wil je meer weten? Bekijk de uitgebreide beschrijvingen van alle workshops.

  1. “Eén mens, zes pijlers, honderd beleidsterreinen” — Positieve Gezondheid in de praktijk van Zaltbommel — Anne-Lieke Piggen en Natalie van Hattum (gemeente Zaltbommel)
  2. Samen aan tafel: participatie als sleutel tot gezonde wijken — Dirk Verhagen (Urban Synergy), Monique Bruijns en Anke Struijs (Alwel), Franky Bettonvil (gemeente Breda)
  3. Ontmoetingsplekken: hoe Positieve Gezondheid landt in de buurt — Sabine Megens en Melvin Kaersenhout (On(t)roerend Goed / studioMAEK)
  4. Voedselverbindingsplekken: waar gezondheid gebeurt — Liane Lankreijer (Ons Eten Den Haag)
  5. De groene loper: een groen en gezond woon-, werk- en leefgebied in Maastricht — Carolien Vlaar (Ballast Nedam)
  6. Heel Nederland Zorgt: samen bouwen aan zorgzame buurten en hofjes met toekomst — Guus Bannenberg (Hofjes met Toekomst)
  7. Positieve Gezondheid in de woon- en leefomgeving #hoedan — Mieke Reynen (iPH) en Thomas Steensma (Adema Architecten)
  8. Buitenworkshop: Vanuit je hoofd via je hart naar je ziel! — Paul van der Velden (Nature for Health)
  9. Brabants Model Positieve Gezondheid voor provincies en gemeenten: van opgave naar gezond beleid — Elles Breebaart (Provincie Noord-Brabant), samen met het Louis Bolk Instituut
  10. Green Placemaking in de (jeugd)GGZ — Nienke Streng (Youz)
  11. Positieve Gezondheid doe je samen — Kirsha de Vries en Sylvia Mandemaker (Omring)
  12. Het kan wel! Positieve gezondheid bespaart hoge zorgkosten — Jaap Boersma (Het 8e Werk)
15:45
De Buurtband

De BuurtBand is een groot landelijk project op buurtlocaties waaraan werkelijk iedereen kan meedoen! Jong, oud, goed in je vel of (even) wat minder, muzikaal of niet, hier geboren of elders in de wereld.

Bekijk hier een inspirerend filmpje.

16:15
Perspectief op en belang van samenwerking

Robert Tieman (gedeputeerde provincie Zuid-Holland)

16:30
Bouwen aan een community in de eigen woon- en leefomgeving

Bewoners aan het woord: Corrie Brandes, Anne Loosveld en Mieke Reynen.

17:00
Afsluiting & afscheid Mieke Reynen

Irene Voskamp en Miriam de Kleijn sluiten het congres af en we nemen afscheid van Mieke Reynen die met pensioen gaat.

17:15
Netwerkborrel

Met gelegenheid om elkaar te ontmoeten en afscheid te nemen van Mieke Reynen.

18:00
Einde congres

Praktische informatie

Wanneer: 1 december 2026

Tijd: 09.00 – 18.00 uur

Locatie: Provinciehuis Zuid-Holland, Den Haag

Prijs: € 399,00 (vrij van btw)
Tarief samenwerkingspartners en erkende trainers: € 349,00 (vrij van btw)
Annuleringsvoorwaarden staan vermeld in onze algemene voorwaarden.

Deze dag is mede mogelijk gemaakt door provincie Zuid-Holland.

Meld je aan en help bouwen aan de sociale riolering van morgen.

Inschrijven

Bekijk de workshops

"Eén mens, zes pijlers, honderd beleidsterreinen" — Positieve Gezondheid in de praktijk van Zaltbommel

Tijdens deze workshop vertellen Anne-Lieke Piggen en Natalie van Hattum (gemeente Zaltbommel) hoe zij collega's enthousiast hebben gemaakt voor Positieve Gezondheid en hier binnen de organisatie mee aan de slag zijn gegaan. Samen met de deelnemers gaan zij in gesprek over de dilemma's die je daarbij tegenkomt.

Samen aan tafel: participatie als sleutel tot gezonde wijken

Hoe geef je bewoners écht invloed op hun leefomgeving, zonder de klimaat-, biodiversiteits- en woningbouwdoelen uit het oog te verliezen? Urban Synergy, Alwel en gemeente Breda nemen je mee in de praktijk van participatief ontwerpen. Aan de hand van twee actuele casussen – Linie Zuid in Breda en de sloop-nieuwbouwopgave in Roosendaal – ontwerp je zelf, in een rollenspel van 20 minuten, een gedragen participatieproces. Aansluitend delen de partners hun eigen ervaringen uit de praktijk.
Gastsprekers: Dirk Verhagen (landschapsarchitect, stedenbouwkundige & partner, Urban Synergy), Monique Bruijns (adviseur vitale wijken, Alwel), Anke Struijs (adviseur duurzaamheid, Alwel), Franky Bettonvil (adviseur klimaatadaptatie, gemeente Breda).

Ontmoetingsplekken: hoe Positieve Gezondheid landt in de buurt

On(t)roerend Goed en studioMAEK verzorgen deze workshop over ontmoetingsplekken als sleutel tot een gezonde buurt: hoe vertaal je Positieve Gezondheid naar concrete plekken, ontmoetingen en samenwerkingen? Sabine Megens (On(t)roerend Goed) en Melvin Kaersenhout (studioMAEK) nemen je aan de hand van praktijkvoorbeelden mee in deze vertaalslag en gaan met de deelnemers in gesprek over wat dit voor hun eigen praktijk betekent.

Voedselverbindingsplekken: waar gezondheid gebeurt

Op steeds meer plekken in stad en dorp veranderen parkeerplaatsen, braakliggende grond en leegstaande gebouwen in voedsel-verbindingsplekken: groene, sociale plekken waar mensen samen zaaien, oogsten, koken en eten. Precies daar gebeurt gezondheid — niet als gespreksonderwerp, maar omdat de omgeving uitnodigt om mee te doen.
Tijdens deze interactieve workshop onderzoek je wat een plek tot een echte voedsel-verbindingsplek maakt, en wat nodig is om zo’n plek vanuit je eigen organisatie te laten groeien. Liane Lankreijer (Ons Eten Den Haag) neemt je aan de hand van 30 tomatenpassata-party’s in de stad mee in de praktijk: hoe je met iets eenvoudigs als samen tomaten verwerken mensen, plekken en organisaties verbindt.

De groene loper: een groen en gezond woon- werk- en leefgebied in Maastricht

De Groene Loper in Maastricht — gebouwd op het tunneldak van de A2 — moet uitgroeien tot een van de gezondste stedelijke gebieden van Nederland. Het doel: de levensverwachting van bewoners met vijf jaar laten toenemen, onder meer door beweging te stimuleren en in te zetten op deelauto’s, zodat een auto in de stad nauwelijks nog nodig is. Ook wordt onderzocht hoe nieuwe bebouwing energie kan leveren aan de omgeving. Deze duurzame gebiedsontwikkeling won in 2020 de European Sustainable Residential Development Award. Carolien Vlaar (Ballast Nedam) vertelt hoe dit gigantische project tot stand komt.

Green Placemaking in de (jeugd)GGZ

Nienke Streng (neuropsycholoog en projectleider bij Youz, specialistische jeugd-GGZ) vertelt over de grootste gezondheidswinst die in de GGZ nog te behalen valt: door de publieke of gedeelde omgeving te vergroenen, tijdens een groepsbehandeling.
Zij is bedenker van inmiddels twee behandelmethodes voor de jeugd-GGZ waarbij Green Placemaking wordt gebruikt. 'Go Grow, Go Green' wordt momenteel in pilotvorm getest tijdens een klinische opname en op twee basisscholen: samen met een landschapsarchitect denken kinderen, hun ouders, docenten en behandelaren actief mee over de vergroening van hun omgeving, van schoolplein en wijkplein tot de klinische setting. Het serieus nemen van groene behoeften draagt bij aan mentaal en fysiek welzijn, meer sociale verbinding en een gezondere leefomgeving.
Nienke vertelt over deze gezondheidswinsten en laat je ze tijdens deze workshop ook zelf ervaren, met een rondje Green Placemaking: handen uit de mouwen dus!

Positieve Gezondheid in de woon- en leefomgeving #hoedan

De toolkit “Positieve Gezondheid vertaald naar de woonomgeving” is ontwikkeld door Thomas Steensma en Mieke Reynen. Vanuit hun jarenlange ervaring hebben zij bij verschillende gemeenten en samenwerkingsverbanden trainingen en inspiratiesessies verzorgd. Ook begeleiden zij buurtlabs waarin bewoners, ontwikkelaars en ontwerpers samen werken aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.
In deze workshop nemen zij je mee in hun aanpak en werkwijze. Ze delen praktijkervaringen en laten zien wat in de praktijk wel en niet werkt en welke resultaten deze aanpak kan opleveren. Vervolgens ga je zelf met de toolkit aan de slag. Je ervaart hoe is om vanuit Positieve Gezondheid mee te denken over je eigen woon- en leefomgeving: wat draagt bij aan gezondheid en welzijn, en wat is er in de fysieke omgeving nodig om dit mogelijk te maken?

Heel Nederland Zorgt: samen bouwen aan zorgzame buurten en hofjes met toekomst

Door vergrijzing en personeelstekorten moeten mensen steeds langer zelfstandig thuis blijven wonen, maar hoe geef je dat vorm? Hofjes en zorgzame buurten bieden een manier om dat samen te doen, in verbinding met elkaar. Het landelijke initiatief Hofjes met Toekomst helpt buurtbewoners door heel Nederland om zulke hofjes en zorgzame buurten te realiseren. Guus Bannenberg (initiatiefnemer Hofjes met Toekomst, secretaris Nederland Zorgt Voor Elkaar) gaat met de deelnemers in gesprek over hoe zij een zorgzame buurt of hofje met toekomst voor zich zien, en samen wordt daar een ontwerp voor gemaakt.

Buitenworkshop: Vanuit je hoofd via je hart naar je ziel!

'Zitten is het nieuwe roken'. Dus we gaan lekker naar buiten. Tijdens deze buitenworkshop nodigt Paul van der Velden van Nature for Health je uit om je eigen 'leidingwerk' te reinigen. In een open buitenruimte in de omgeving van het provinciehuis gaan we ervaren wat buiten-zijn betekent voor jou en jouw eigen leidingstelsel. De oefeningen zijn laagdrempelig en voor iedereen uitvoerbaar. Minder geschikt voor mensen in een rolstoel. Graag kleding en schoeisel aanpassen aan de weersvooruitzichten.

Brabants Model Positieve Gezondheid voor provincies en gemeenten: van opgave naar gezond beleid

Provincies en gemeenten staan steeds vaker voor opgaven waarbij wonen, mobiliteit, klimaat, leefomgeving en gezondheid samenkomen. Maar hoe voer je daarover het goede gesprek? Elles Breebaart vertelt hoe zij, samen met het Louis Bolk Instituut, het Brabants Model Positieve Gezondheid hebben ontwikkeld, en hoe de provincie en gemeenten in Noord-Brabant ermee werken.
Tijdens deze workshop ga je zelf aan de slag met het Brabants Model Positieve Gezondheid. Je ontdekt hoe het model helpt om gezondheidseffecten zichtbaar te maken, kansen voor gezondheidswinst te signaleren en integraal naar een vraagstuk te kijken. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld ervaar je hoe de uitkomsten werken als spiegel voor de verdere ontwikkeling van beleid en projecten.

Positieve gezondheid doe je samen

Bij Omring zien Kirsha de Vries en Sylvia Mandemaker naasten als een onmisbaar onderdeel van het leven van cliënten en bewoners: familie, vrienden, buren en andere belangrijke mensen dragen bij aan welzijn, kwaliteit van leven en het gevoel van verbondenheid. Tegelijkertijd vraagt die betrokkenheid soms veel van naasten zelf.
In deze workshop ervaar je hoe het is wanneer iets wat je graag doet niet meer vanzelfsprekend is, en onderzoek je samen met anderen hoe je creatieve oplossingen kunt vinden die iemands mogelijkheden vergroten. Positieve Gezondheid wordt verbonden met de kracht van ontmoeting, sociale verbinding en een leefomgeving waarin mensen vitaal en betekenisvol kunnen leven, met aandacht voor de balans tussen steun geven en je eigen grenzen bewaken.
Vanuit het idee van de 'sociale riolering' onderzoek je hoe informele netwerken, buurtcontacten en vanzelfsprekende ontmoetingen bijdragen aan gezondheid: van het verschil tussen mantelzorg en de rol van naasten, tot het afstemmen op wat voor de ander echt telt, en het zelf ervaren hoe afhankelijkheid, steun en samenwerking kunnen voelen.

Het kan wel! Positieve gezondheid bespaart hoge zorgkosten

Waarom komen ministers en Tweede Kamerleden bij deze locatie kijken? Jaap Boersma vertelt hoe Het 8e Werk hier 10 appartementen bouwde in de oude loopstal, waar mensen tijdelijk kunnen wonen die om welke reden dan ook op straat terecht zijn gekomen. Het is geen zorgboerderij en geen betaalde hulpverlening, maar samenwonen op basis van 'noaberschap' en normaal doen: gewoon weer nieuwerwets naar elkaar omzien, zoals buren die elkaar tegenkomen, waar privacy en ontmoeting een logisch samenspel zijn.
Het 8e Werk is een proeftuin die niet leeft van hoge zorgindicaties — bewoners betalen gewoon huur — maar waar mensen mogen zijn als mens, aangesproken worden op wat ze kunnen, en de tijd krijgen voor herstel.
Tijdens de workshop deelt Jaap de vele trajecten die doorlopen moesten worden: van ontwerp, bouw en financiering tot vergunningen, regelgeving, vrijwilligers en samenwerking met de gemeente. Hoe bouw je een erf waar Positieve Gezondheid centraal staat? Als voorloper neem je heel wat drempels.

Meld je aan en help bouwen aan de sociale riolering van morgen.

Inschrijven